Tập đoàn Everland vừa khởi công tổ hợp du lịch văn hóa di sản Lý Sơn. Buổi lễ diễn ra nhỏ gọn, không ồn ào, nhưng dư âm mà nó để lại lại không hề nhỏ.

Với tổng vốn đầu tư 600 tỷ đồng, dự án thoạt nghe có thể xem là khiêm tốn nếu đặt cạnh những tổ hợp nghỉ dưỡng hàng nghìn tỷ đồng hiện nay. Ngay cả trong danh mục đầu tư của Everland, đây cũng không phải dự án lớn.

Nhưng giá trị của nó không nằm ở quy mô.

Bước ngoặt trên đảo tỏi Lý Sơn

Có lẽ, đây là một trong những lễ khởi công mang nhiều ý nghĩa nhất đối với đặc khu Lý Sơn, hòn đảo tiền tiêu giữa trùng khơi, nơi những tầng địa chất núi lửa hàng triệu năm tuổi nằm kề bên những cánh đồng tỏi bạc màu gió biển và ký ức về đội hùng binh Hoàng Sa vẫn còn âm vang trong đời sống người dân.

Trên hòn đảo rộng hơn 10km2 của tỉnh Quảng Ngãi, với gần 20.000 cư dân sống chủ yếu bằng nghề biển và trồng tỏi, sự xuất hiện của một tổ hợp nghỉ dưỡng không chỉ đơn thuần là một dự án đầu tư. Đó là một dấu mốc đánh dấu sự dịch chuyển chậm nhưng rõ ràng của cấu trúc kinh tế địa phương, nơi du lịch bắt đầu được kỳ vọng trở thành một trụ cột phát triển bền vững, mở ra thêm sinh kế và cơ hội.

Thực tế, Lý Sơn từ lâu đã sở hữu những “tọa độ” khiến du khách rung động. Cổng Tò Vò rực lên trong ánh hoàng hôn, Hang Câu dựng đứng giữa đá và biển, núi Thới Lới lộng gió, hay vẻ nguyên sơ gần như chưa bị chạm tới của đảo Bé.

Lượng khách tìm đến Lý Sơn ngày một nhiều, nhưng một nghịch lý vẫn tồn tại: hạ tầng du lịch còn hạn chế, và các cơ sở lưu trú chất lượng cao gần như vắng bóng. Trên đảo chỉ có hai khách sạn nhỏ là Mường Thanh và Đảo Ngọc, và khách du lịch thường phải ở trong những nhà nghỉ xuống cấp hoặc nhà dân chật hẹp.

Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của Crystal Holidays Heritage Lý Sơn được kỳ vọng sẽ phần nào “giải cơn khát” phòng nghỉ cao cấp, không chỉ nâng tầm trải nghiệm mà còn kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Bài toán hạ tầng và phép thử sự kiên nhẫn

Tuy nhiên, phía sau quyết định đầu tư là một bài toán không dễ. Khoảng cách gần 15 hải lý, tương đương 45 phút di chuyển bằng tàu cao tốc, khiến Lý Sơn vẫn là một điểm đến “gần mà xa”. Hạ tầng còn hạn chế, nguồn nhân lực du lịch chưa phát triển, trong khi chi phí đầu tư và vận hành cao hơn đáng kể so với đất liền.

Vì thế, 600 tỷ đồng không chỉ là một khoản đầu tư, mà còn là một phép thử, với tầm nhìn, với sự kiên nhẫn, và với khả năng đi đường dài.

“Liều chứ,” TS. Lê Đình Vinh, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Everland, nói, nửa đùa nửa thật.

Ông không né tránh những thách thức sẽ phải đối diện khi đầu tư vào Lý Sơn: hạ tầng nghèo nàn, thiếu tàu và cảng chuyên dùng cho du lịch, dịch vụ trên đảo còn hạn chế, việc triển khai và vận hành khu nghỉ dưỡng phức tạp, trong khi suất đầu tư lớn đồng nghĩa với thời gian thu hồi kéo dài.

“Thách thức nhiều, nhưng tiềm năng cũng lớn. Chúng tôi xác định sẽ đồng hành dài hạn với Lý Sơn,” ông nói.

Tâm thế ấy, theo ông, không chỉ đến từ những tính toán kinh doanh, mà còn bắt nguồn từ “tình yêu và tâm huyết” của cá nhân ông, từ những lần ông từng đến đây với tư cách một du khách.

“Tôi đã đến Lý Sơn vài lần, và bị cuốn hút bởi vẻ đẹp của nó,” ông Vinh chia sẻ.

Cơ duyên đến vào năm 2021, khi ông Vinh tiếp cận dự án từ chủ đầu tư cũ, những người đã quyết định dừng lại. Ông mua lại dự án vào đúng thời điểm ngành du lịch lao đao vì Covid-19. Dự án lẽ ra có thể khởi công từ năm 2023, nhưng tiếp tục bị trì hoãn do điều chỉnh quy hoạch chung toàn đảo.

Nếu thiếu kiên nhẫn, có lẽ lựa chọn rời đi cũng không phải là điều khó hiểu. Nhưng ông Vinh ở lại.

Sức hút của Lý Sơn là có thật. Nhưng theo ông Vinh, nếu du lịch vẫn chủ yếu dựa vào dòng khách phượt và mô hình lưu trú trong nhà dân, thì rất khó tạo ra bước bứt phá và càng khó để phát triển du lịch nghỉ dưỡng một cách hiệu quả.

Vì thế, ông chọn một hướng đi khác: phát triển dự án theo tiêu chuẩn 5 sao, hướng tới nhóm khách cao cấp, đặc biệt là khách quốc tế, những người tìm kiếm các điểm đến mới, còn giữ được sự nguyên sơ.

Định hướng này cũng được ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, đánh giá tích cực. Theo ông, những dự án như vậy không chỉ góp phần thu hút khách lưu trú dài ngày, tạo sinh kế cho người dân và quảng bá hình ảnh địa phương, mà còn tạo động lực để Lý Sơn phát triển thành trung tâm du lịch biển đảo gắn với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, di sản.

Ông Nguyễn Văn Huy, Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn, cho biết địa phương đang định hướng thu hút các dự án khai thác hiệu quả giá trị văn hóa, di sản và tài nguyên thiên nhiên, đồng thời ưu tiên các mô hình du lịch xanh, sạch và bền vững. Tỉnh Quảng Ngãi cũng đang đề xuất các cơ chế đặc thù nhằm thu hút các nhà đầu tư chiến lược.

Khai mở những vùng đất mới

Lý Sơn nằm trong chiến lược dài hạn của Everland: khai mở những vùng đất giàu tiềm năng nhưng chưa được khai thác đúng mức. Thay vì tham gia vào cuộc cạnh tranh tại các điểm đến đã định hình như Nha Trang, Đà Nẵng hay Phú Quốc, doanh nghiệp này chọn cách đi chậm hơn, nhưng khác biệt hơn, đến với những vùng đất còn nguyên sơ như Vân Đồn, Phú Yên và Lý Sơn.

Tại Vân Đồn, tòa tháp đầu tiên của tổ hợp Crystal Holidays với hơn 2.000 căn hộ khách sạn dự kiến sẽ đón khách vào cuối năm nay. Tại Phú Yên (cũ), nay thuộc Đắk Lắk, các dự án quy mô lớn cũng đang được xúc tiến.

“Đi trước luôn có rủi ro,” ông Vinh nói. “Nhưng du lịch cần sự mới mẻ và chính điều đó tạo ra sức hút.”

Theo ông, có hai cách tiếp cận: một là lựa chọn những điểm đến đã có sẵn hình hài, an toàn nhưng ít khác biệt; hai là đi vào những vùng đất mới, khó khăn hơn, nhưng chính sự mới mẻ lại là yếu tố tạo nên giá trị.

“Có những điều hôm nay còn bình thường, nhưng vài năm nữa sẽ trở thành điều hấp dẫn,” ông nói.

Với những điểm đến như Lý Sơn, điều quan trọng không chỉ là hạ tầng hay sản phẩm, mà còn là khả năng kể chuyện.

“Du lịch cần một câu chuyện đủ hấp dẫn. Lý Sơn có rất nhiều câu chuyện, nhưng chưa được kể đúng cách,” ông nhận định. Đó là câu chuyện về biển đảo gắn với di sản, và đặc biệt là câu chuyện địa chất,một hòn đảo được hình thành từ hơn chục miệng núi lửa cổ, tồn tại qua hàng chục triệu năm.

“Khách quốc tế rất quan tâm đến những giá trị như vậy. Có những đoàn khách Nhật Bản tự tìm đến, tự khám phá và tự kể lại câu chuyện của họ về Lý Sơn,” ông nói.

Nhưng câu chuyện không dừng ở thiên nhiên hay lịch sử. Nó còn được kể qua chính không gian nghỉ dưỡng, nơi kiến trúc, vật liệu và trải nghiệm trở thành một phần của cách kể chuyện.

Để hiện thực hóa điều đó, ông Vinh lựa chọn kiến trúc sư Cung Thành Đạt, Giám đốc Baumschlager Eberle Việt Nam, người đã tham gia thiết kế nhiều công trình khách sạn và khu nghỉ dưỡng mang dấu ấn văn hóa Việt.

Theo ông Đạt, với một dự án có chi phí đầu tư cao như tại Lý Sơn, việc hướng tới nhóm khách quốc tế cao cấp, những người có khả năng chi trả và gu thẩm mỹ rõ ràng, là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả vận hành.

Điểm đặc biệt của khu nghỉ dưỡng Crystal Holidays Heritage Lý Sơn nằm ở cách nó được hình thành: lấy cảm hứng từ đình An Hải trên đảo Lý Sơn, với các công trình thấp tầng, hài hòa với thiên nhiên, ẩn mình trong những khu vườn nhiệt đới.

“Chúng tôi bắt đầu từ khái niệm ‘Nguồn cội’, chắt lọc từ đình An Hải, văn hóa Sa Huỳnh và dấu ấn Champa,” ông Đạt nói.

Không gian được tổ chức theo triết lý “khoảng lặng”, tạo nên những khu nghỉ dưỡng biệt lập, riêng tư. Yếu tố “huyền bí” được thể hiện qua hệ thực vật bản địa nhiều tầng lớp, như một lớp đệm sinh thái giữ lại sự nguyên sơ. Vật liệu sử dụng chủ yếu là đá, gỗ địa phương và các chất liệu tự nhiên, giữ lại cảm giác thô mộc, mặn mòi của biển. Mỗi chi tiết, từ lối đi đến mặt nước, đều được tính toán để hòa vào địa hình, giảm thiểu tác động lên hệ sinh thái.

Đây cũng là điều được nhấn mạnh từ phía cơ quan quản lý: phát triển du lịch không chỉ là khai thác, mà còn phải đi kèm với bảo tồn.

Theo ông Nguyễn Trùng Khánh, dự án không chỉ bổ sung nguồn cung phòng nghỉ 5 sao còn thiếu, mà còn góp phần thu hút dòng khách có khả năng chi tiêu cao, kéo dài thời gian lưu trú, tạo việc làm và thúc đẩy các ngành kinh tế phụ trợ, đồng thời thể hiện cam kết bảo tồn di sản, tài nguyên và môi trường sinh thái của đảo.

Dẫu vậy, theo ông Vinh, một mình doanh nghiệp là chưa đủ. Để Lý Sơn thực sự cất cánh, cần một hệ sinh thái phát triển đồng bộ, từ quy hoạch, hạ tầng giao thông đến hệ thống dịch vụ. Những con tàu du lịch chuyên biệt, những phương tiện di chuyển phù hợp và sự tham gia của nhiều nhà đầu tư khác là những yếu tố không thể thiếu.

“Điều quan trọng là cùng chia sẻ một tầm nhìn,” ông nói. “Khi đó, Lý Sơn mới có thể trở thành một điểm đến biển đảo hấp dẫn của khu vực và quốc tế.”

- Theo The Leader -